Neen, niet “meer macht voor de patiënt”


“Meer macht voor de patiënt” kopte De Standaard de dag na het druk bijgewoonde symposium Medische Wereld op de Brussels Health Campus in Jette. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block had in haar speech het idee “patient education centers” gelanceerd en vermeldde in dat kader mijn doctoraat over patient empowerment. Tussen een glas en een hapje door had de journalist er mij over aangesproken en ik had de 680 pagina’s van mijn thesis voor hem kort samengevat. Met de kern blijkt hij mee, maar met de kop was ik minder gelukkig, en wel om twee fundamentele redenen.

Vooreerst omdat het woord “macht” zeer negatieve connotaties oproept als het zo contextloos wordt gebruikt. Het ruikt dan naar machtsmisbruik, conflict, dwang en dominantie en dat zijn kenmerken van de traditionele definitie van macht. De macht echter zoals ik die definieer, verschilt daar grondig van. Voor mij gaat het om wat ik afhankelijkheidsmacht heb genoemd, de macht die ontstaat doordat iemand door ziek te worden afhankelijk wordt van zorgverleners en van het zorgsysteem. Zij krijgen macht over wie van hen afhankelijk is.

Niemand aan de macht

De tweede reden is dat het juist mijn standpunt is dat machtsuitoefening moet worden vermeden. Patiënt en zorgverlener zijn wederzijds afhankelijk en bezitten beiden afhankelijkheidsmacht. Het is echter belangrijk dat die niet wordt uitgeoefend. Geen van beiden moet aan de macht zijn. Enerzijds omdat de zorgverlener het machtsoverwicht heeft en een machtsconflict altijd finaal in het nadeel is van de patiënt. Anderzijds omdat machtsuitoefening – welk soort macht dan ook – haaks staat op het vertrouwen dat de relatie patiënt-zorgverlener zou moeten kenmerken. Het zou een egalitaire relatie moeten zijn gekenschetst door wederzijds respect en gedeelde verantwoordelijkheden. Zoals het min of meer in het artikel zelf is vermeld. Maar dus niet door “meer macht voor de patiënt” zoals in de krantenkop staat.

Voortaan een melding krijgen als Edgard een nieuwe blog publiceert? Abonneer je.

Deel deze blog en zwengel de discussie aan.